Meer invloed

De stad is van iedereen

EenUtrecht wil dat Utrecht van alle Utrechters wordt, van iedereen die in onze stad woont, leert of werkt. Niet van degene die er (even) op bezoek is (de toerist) en niet alleen van een kleine groep mensen die toegang heeft tot alle informatie of besluitvorming. Bij veel gemeentelijke projecten wordt nu vaak te laat of te beperkt het advies of de mening van buurtbewoners, gebruikers en buurtondernemers gevraagd en zelden mogen zij meebeslissen over (een deel van) het project. Terwijl Utrechters dat wel willen, heel vaak ook proberen en met heel veel energie regelmatig complete alternatieve plannen uitwerken, die dan meestal niet worden gehonoreerd en vaak niet serieus worden meegenomen. De inzet is om bij alle lokale (buurt)projecten van de gemeente – met enige relevantie voor buurtbewoners, gebruikers en buurtondernemers – altijd passende invloed van de betrokkenen te organiseren, waar relevant beslissen Utrechters mee over die onderdelen die hen direct raken, zeker als het de eigen buurt raakt. Bij enkele belangrijke grote stedelijke projecten met impact voor heel Utrecht, zowel ruimtelijk, economisch als ook sociaal, worden alle Utrechters gevraagd naar hun mening en bij voldoende opkomst telt die als besluit.

Volg ons op social media

BEKIJK ONZE STANDPUNTEN

Utrecht gaat burgerraden uitnodigen; Utrechters adviseren of beslissen daarin zelf over een specifieke onderwerp van belang voor de stad of over de eigen buurt of wijk

De wijkraden zijn afgeschaft in Utrecht en daar zijn vrijblijvende wijkplatforms voor in de plaats gekomen. Daarmee is elke tegenmacht onder Utrechters door de gemeente feitelijk uitgeschakeld. Nodig is het organiseren van burger(be)raden op een specifieke buurt of wijk of voor een specifiek onderwerp, zoals bijv. over wat voor een (buurt of) stad we willen zijn in 2040, welke klimaatoplossingen zijn gewenst, hoe zorgen we er voor dat iedereen in Utrecht wél betaalbaar kan wonen of over elk ander onderwerp waar een grote groep Utrechters graag in een burger(be)raad voor bijeen wil komen. Een burger(be)raad wordt gestart op initiatief van een meerderheid van de gemeenteraad of door een petitie met een verzoek daartoe van minimaal 500 kiesgerechtigde Utrechters. Elk(e) burger(be)raad wordt ondersteund waar nodig met kennis en geld door de gemeente. De adviezen of burgervoorstellen van een burger(be)raad worden vastgesteld in de gemeenteraad. Altijd stelt de gemeenteraad vooraf vast of een burgerberaad ook een burgerraad kan zijn en dat betekent dat (enkele van) de burgervoorstellen van een burgerraad bindend zullen zijn en zonder stemming door de gemeenteraad zullen worden overgenomen. Voor het organiseren en goed ondersteunen van burger(be)raden wordt in Utrecht een nieuwe regeling vastgesteld; mede geïnspireerd op basis van goede voorbeelden uit binnen- en buitenland.

Utrechters altijd eerst betrekken bij projecten van de gemeente, daarna pas anderen.

Bij elk project van de gemeente wordt altijd eerst met de direct betrokken Utrechters nagegaan wat het belang voor hen als Utrechters is, hoe zij graag (waarin) betrokken willen worden en wat zij zelf een passende invloed vinden. Direct betrokken Utrechters zijn in ieder geval degenen die in of nabij de (project)omgeving wonen, leren of werken. Een passende invloed voor de Utrechters kan zijn dat zij alleen goed geïnformeerd willen worden of willen adviseren, dan wel (op onderdelen) mee willen beslissen als belanghebbende en/of samenwerkingspartner, mogelijk zelfs als (mede) opdrachtgever. Vooral als de gemeente bindende afspraken wil maken met (commerciële en maatschappelijke) marktpartijen in de stad, is het belangrijk om eerst bij de direct betrokken Utrechters na te gaan wat zij er van vinden en wat voor hen een passende invloed is. Zoals bij het Stadsakkoord Wonen een gemeente eerst de bijdrage bij de Utrechters zelf moet ophalen, zoals bij de (vertegenwoordigers van) de huurders, de wooncollectieven en de particuliere vastgoedeigenaren. En pas daarna kan de gemeente aan de slag met partijen als woningcorporaties, beleggers en vastgoedontwikkelaars.

Met Utrechters die belang hebben bij een project van de gemeente alle informatie transparant delen, net als met marktpartijen.

Te vaak komt het nu nog voor dat de initiatiefnemer en/of de gemeente niet alle relevante (en niet bedrijfsvertrouwelijke) informatie deelt met alle lokale belanghebbenden. Het voorbeeld bij Houd Rivierenwijk Leefbaar in het project van de nieuwbouwwijk Merwede is wel heel schrijnend. Soms werd vrijgegeven projectinformatie grotendeels zwart gelakt en vaak kwam de informatie (veel) te laat, zodat tijdig reageren door de lokale belanghebbenden niet (meer) goed mogelijk was. Dat moet écht anders. Iedereen heeft recht op dezelfde informatie, gelijktijdig. Ook dat wordt nu nog niet in de gemeentelijke kaders van de gemeente expliciet geborgd. Daar worden alleen procesmatige zaken beschreven, zonder duidelijke algemene kaders vast te leggen, zoals over het transparant en tijdig delen van alle relevante informatie met alle belanghebbenden. Ook dit vraagt een veel striktere omschrijving van zaken door de gemeenteraad van Utrecht, zodat klip en klaar is dat alle enigszins relevante (en niet bedrijfsvertrouwelijke) informatie met alle partijen direct wordt gedeeld.

Utrechters het recht te geven voorstellen in te dienen die in het project van de gemeente gelijkwaardig worden onderzocht.

In het voorbeeld van Merwede werden dergelijke verzoeken vanuit de buurt niet gehonoreerd of zelfs genegeerd; zoals het verzoek om de verkeersberekening (van belang voor de onderbouwing van de extra bruggen) nog een keer door een gezamenlijk te betrekken onafhankelijke derde te laten narekenen. Feitelijk gaat het dan om een evaluatie of onderzoek, (mede) in opdracht van lokale belanghebbenden zelf. De eerder genoemde ‘buurtrechten’ (LSA) komen deels in dit voorstel c.q. ‘recht’ terug, namelijk het recht op buurtplanning en het recht op zelfgekozen ondersteuning.

Gemeenteraad gaat vaker en eerder kaders vaststellen voor (ver)bouwplannen.

In het huidige Utrechts PlanProces wordt te laat en te weinig ruimte geboden voor de gemeenteraad om bepalende kaders vast te stellen voor belangrijke ruimtelijke projecten in de stad. Nodig is dat belanghebbende Utrechters (bewoners, gebruikers en/of buurtondernemers) aan het begin van elk project de ruimte moet worden geboden om belangrijke eisen in te brengen of eigen plannen voor te stellen. Daarom moet het Utrechts PlanProces zo worden aangepast dat als belanghebbende Utrechters dat in voldoende mate graag willen zij deze eisen en/of plannen bij de gemeenteraad kunnen indienen en de raad vervolgens de ruimte heeft om belangrijke kaders voor een ruimtelijk project vast te stellen voorafgaand aan de ontwerpfase van het project en waar nodig voorafgaand aan de definitiefase van het project; ongeacht het type project (UPP 0 t/m 5), de omvang er van (aantal gebouwen en/of fysieke omvang van het gebied) of een door derden beoordeelde inschatting van de maatschappelijke gevoeligheid van het project.

Utrechters krijgen bij projecten van de gemeente een beslissende stem, overal waar relevant.

We draaien het om. Niet meer zoals nu Utrechters altijd informeren en soms laten adviseren of heel soms met hen samenwerken en ze een beslissende stem geven, maar het compleet andersom benaderen. Om te beginnen altijd eerst Utrechters, overal waar dat maar enigszins relevant is, een beslissende stem geven. Altijd wél op die onderdelen waar het de essentie van de eigen buurt of het directe belang van de Utrechters zelf raakt. Alleen als een project van de gemeente overduidelijk geen relevantie heeft voor bijvoorbeeld de direct omwonenden hebben de Utrechters geen beslissende stem en krijgen zij de mogelijkheid om te adviseren of worden zij alleen geïnformeerd. Dat betekent een volstrekt nieuwe aanpak voor de ‘participatie’ in de stad; inclusief extra financiële middelen en ondersteuning voor Utrechters die participeren, mede om er voor te zorgen dat iedereen mee kan doen, vooral ook degenen die tot nu toe weinig of niet meedoen. In de huidige gemeentelijke kaders is sprake van raadplegen, adviseren of co-creëren (het samen met de gemeente ontwikkelen van een plan), maar nergens wordt nog beschreven wanneer en hoe de Utrechters een beslissende stem hebben. Bijv. bij de aanbesteding van een gemeentelijk project aan marktpartijen gaan Utrechters, waar dat relevant is, deelnemen in de marktselectie, als ook bij het opstellen en vaststellen van functionele programma’s van eisen waar het project aan dient te voldoen. Dat alles moet toegevoegd.

Utrechters stemmen in bindende referenda over belangrijke keuzes.e titel komt hier

Één keer in de vier jaar stemmen op raadsleden voor de gemeenteraad is een te ‘magere democratie’. Belangrijke keuzes bij enkele belangrijke onderwerpen worden in een bindend referendum aan alle Utrechters voorgelegd, bijvoorbeeld als het gaat over de mate waarin we Utrecht willen laten groeien (in aantallen bewoners) en voor wie, of over grote investeringen in infrastructuur (mobiliteit en huisvesting), of over het huisvesten van grote aantallen vluchtelingen in de stad of over belangrijke aanpassingen in de hoogte van de gemeentelijke belastingen en heffingen. De uitslag is bindend voor de gemeenteraad als de opkomst van de stemgerechtigden Utrechters minimaal 30% is. Een bindend referendum kan plaatsvinden op initiatief van een meerderheid van de gemeenteraad of door een petitie met een verzoek daartoe van minimaal 5.000 kiesgerechtigde Utrechters. De uitslag van het referendum wordt bindend zodra een meerderheid van de kiezers voor stemt; ongeacht de opkomst.

 

Gekozen burgemeester.

Een voordracht van de gemeenteraad voor een nieuw burgemeester gaat vanaf nu alleen nog plaatsvinden op basis van een verkiezing onder alle kiesgerechtigde Utrechters. Daarbij moeten Utrechters kunnen kiezen uit minimaal twee onderscheidende kandidaten.

Investeren in een kritische tegenmacht; dus in een gezonde debatcultuur.

Het gesprek of debat over onderwerpen waar grote groepen Utrechters wakker van liggen vindt nu te weinig of soms geheel niet plaats. BBO’s die een inspirerend, voor iedereen toegankelijk, altijd respectvol en waar nodig confronterend gesprek/debat willen organiseren worden uitgenodigd om voorstellen te doen. De gemeente zal als partner dit waar nodig gaan ondersteunen.

Bevorderen van democratisering bij maatschappelijke organisaties en bedrijven.

De democratie is overal nodig; want ook op scholen, bij zorginstellingen, in bedrijven, overal waar mensen samenwerken is het cruciaal om betrokken belanghebbenden directe invloed te geven in het reilen en zeilen van de organisatie. Dat betekent dat de gemeente actief gaat stimuleren dat ondernemingsraden (OR) en medezeggenschapsraden (MR) serieus worden genomen, actief worden ondersteund en worden uitgenodigd om inbreng te hebben. Organisaties die een OR of MR niet transparant en niet actief ondersteunen worden daar door de gemeente op aangesproken. De gemeente zelf geeft het goede voorbeeld.

Utrechters beoordelen de dienstverlening van de gemeente. De uitslag is bindend.

Alle dienstverlening van de gemeente en ook de dienstverlening van organisaties met een exclusieve opdracht van de gemeente, zoals woningcorporaties en instellingen actief in zorg en welzijn, worden beoordeeld door de Utrechters die er gebruik van maken. Omdat deze ‘klanttevredenheid’ de beste maat is voor de kwaliteit van de dienstverlening. De uitslag is bindend. Management en bestuur van de betreffende organisaties moeten zich verantwoorden en de uitslag bepaalt (mede) de mate en de wijze van financiering door de gemeente én de hoogte van een bonus of malus voor de (medewerkers en de) verantwoordelijke leidinggevenden.

Utrechters bepalen zelf wat mooi is, niet een Commissie Welstand.

Nu zijn alleen de ‘achtergevels’ die niet gekeerd zijn naar openbaar gebied welstandsvrij. Beter is de hele stad welstandsvrij te maken. Utrechters zelf kunnen altijd bezwaar maken op het verlenen van een omgevingsvergunning door de gemeente, ook als het gaat om het uiterlijk van een (nieuw) gebouw. De Commissie Welstand en Monumenten in Utrecht wordt een Commissie Omgevingsvergunningen die het college van burgemeester en wethouders alleen nog adviseert over het uiterlijk van (nieuwe) gebouwen als Utrechters daar bezwaar op hebben gemaakt.

Nieuwe wethouder méér invloed en méér ruimte voor de Utrechters; ofwel een nieuwe wethouder ‘democratie en gemeenschap’.

Het organiseren van méér invloed voor Utrechters, meer ruimte en eigenaarschap voor BBO’s in de Utrechtse buurten/wijken, als ook het organiseren van betaald werk en een eigen inkomen voor alle Utrechters die kunnen én willen werken vraagt een grondige herziening van vele teams en regels bij de gemeente. Dat kan alleen als dit wordt georganiseerd in een samenhangende aanpak vanuit één visie en één strategie. Dat vraagt om één wethouder die daar gericht mee bezig gaat zijn; een wethouder die de actiepunten gaat realiseren zoals benoemd in de speerpunten ‘meer invloed’ (1), ‘Utrechters eigenaar’ (3) en ‘eigen inkomen’ (6); bij voorkeur ook in een gezamenlijke aanpak met de speerpunten ‘eerlijke kansen’ (4) en ‘steunende gemeente’ (5).